|
İÖ
1250-Homeros’un İlyada destanına
göre Iznik’te veya yakınlarında
antik bir kent vardı. Son yıllarda
yapılan arkeolojik kazılar da İznik
Gölü’nün kıyılarında Erken Bronz
Çağı’na ait olduğu sanılan yerleşim
yeri olduğunu göstermektedir. Bazı
kaynaklar bu durumun İÖ 5500-7000
yıllarına dayandığını
belirtmektedir.
İÖ 316-İznik,antik çağın ünlü
coğrafyacısı Strabon’a göre, Büyük
Iskender’in ölümü ile toprakları
paylaşan kumandanlarından Antigonos
Monophthalmos tarafından kurulmuş ve
“Antigonia” adını almıştır.
İÖ 301-Antigonia’yı mağlup ederek
şehri ele geçiren Lysimochos,şehrin
adını karısının adına atfen “Nikaia”
(latince:Nicaea)olarak
değiştirmiştir.
İÖ 297-Zipoites tarafından ele
geçirilen Nikaia Bithynia
Krallığı’na bağlandı (1)
İÖ 185-149-Bu tarihler arasında
Bithynia’da kral olan II. Prusias’ın
anısına dikilen “Berber Kaya” anıt
mezarı Helenistik Dönem’in
İznik’teki önemli bir örneğidir.
İÖ 74-Bithynia Kralı IV.
Nikomedes’in ölümü ile Nikaia Roma
Imparatorlu ğu’nun topraklarına
katıldı (2).
İS 111-112-Roma Imparatorluğu’nun
Bithynia Prokonsülü (vali) Plinius
Caecillus Secundus tarafından 15 bin
kişilik Roma Tiyatrosu yaptırıldı.
111-112-Istanbul Kapı’nın iç
kapısında yer alan“Tiyatro Maskları”
Roma İmparatoru Trajanus tarafından
inşa edildi.
117-138-İmparator Hadrianus
tarafından, İznik’i çevreleyen
surlar üzerine İstanbul Kapı” ve
“Lefke Kapı” yaptırıldı (3).
123-Depremde büyük hasarlara uğrayan
İznik, İmparator Hadrianus
tarafından onarıldı.
259-Anadolu’ya giren Gotlar İznik’i
yakıp yıktılar.
259-1222 -“İznik Surları” bu
tarihler arasında muhtelif
dönemlerde inşa edilmiş olup
uzunluğu 4970 m.,yüksekliği ise
10-14 m.dir.Helenistik Dönem’e
ait surlar Gotların istilasında yok
olmuştur.
268-270 -Roma İmparator’u
II.Claudius tarafından “Yenişehir
Kapı” ve “Göl Kapı” taptırıldı 4.
303 -İmparator Diocletianus “Niakia
Fermanları” adıyla buyruklarını
yayımlandı. Halk üzerinde baskılar
artmış ve işkenceler olmuştur.
325 -(20 Mayıs -25 Temmuz) İmparator
Constatinus devrinde “1. Iznik
Konsülü” toplandı.
364- Nikaia’ya 1. Valentiniaus
tarafından ‘Metropolis” sanı
verildi.
368 -Şiddetli depremde Nikaia’daki
“Senatus Sarayı” yıkıldı.
395 -Roma İmparatorluğu’nun ikiye
bölünmesinden sonra Nikaia
Bizanslıların (Doğu Roma) eline
geçti.
527-565 -Bugün hala istifade edilen
“Su Yolları” İmparator Justinien
tarafından inşa edildi.
717-İstanbul’u fethetmek amacıyla
gelen Arap Orduları Nikaia’yı
kuşattılarsa da güçlü surları
aşamadılar.
727-Bu ve bundan sonraki yıllarda
Arap Orduları’nın birçok kez
Nikaia’yı alma teşebbüsleri oldu ama
başarısız oldular.
740-Bizans, Arap Orduları’nı yenmiş;
Nikaia üzerindeki baskı bu yüzyılın
sonlarına dek ortadan kalmıştır.
787-VII.Konsül (II.Iznik Konsülü)
Ayasofya Kilisesi’nde toplandı.
959-Nikaia İmparator Constantiniaus
VII.ziyareti sırasında
İmparatorluğun en zengin ve görkemli
şehirlerinden biridir.
1065-Unutulması zor olan deprem
İznik’e büyük hasarlar verdi.
1075-Selçuklu Sultanı Melikşah’ın
kumandanı Kutalmışoğlu Süleyman Şah
İznik’i kuşatarak aldı. İznik
başkent oldu.
1097-Haçlı Orduları kumandanlarından
Godofroi ve Bouillon’un orduları
İznik’i kuşattı. Selçuklular şehri
terk etmek zorunda kaldılar.
1147-Selçuklu İmparatorluğu’nun
yıkılması üzerine Bizanslılar
İznik’e tamamen hakim oldular.
1204-Dördüncü Haçlı Seferinde
Haçlıların Istanbul’u işgal etmesi
üzerine Bizans İznik’i başkent ilan
etti.
1222-1254-Bizans İmparator’u Dukas
Vatatzes İznik’in ön satırlarını
inşa ettirdi.
1261-İstanbul’u geri alan Bizans,
başkenti de İznik’ten İstanbul’a
taşıdı.
1325-İznik civarları Osmanlı Beyliği
tarafından abluka altına alındı.
1329-Bizans imparatorluğu Türklerin
İznik’i zaptetmelerini önlemek için
harekete geçti. Pelekanon’da
(Maltepe) yapılan savaş Orhan
Gazi’nin zaferi ile sonuçlandı.
1331-(2 Mart) İznik Osmanlı Bey’i
Orhan Bey tarafından fethedildi ve
başkent ilan edildi.
1331-Ayasofya Kilisesi Sultan Orhan
tarafından camiye çevrildi ve “Orhan
Gazi Camii” adını aldı.
1332-Orhan Gazi’nin oğlu Süleyman
Paşa tarafından İznik’te medrese
yapıldı. “Süleyman Paşa Medresesi”
olarak bilinir.
1333- Hacı Özbek tarafından İznik’e
“Hacı Özbek Camii” yaptırıldı.
1335 - Osmanlı Devleti’nin başkenti
İznik’ten Bursa’ya alındı.
1335 - Ünlü gezgin ve tarihçi lbn-i
Batuta’nın Bursa ve İznik gezisi.
1345 - “Hacı Hamza Camii”
yaptırıldı.
1378-1391 - Çandarlı Hayrettin
Paşa’nın inşasını başlattığı “Yeşil
Camii” oğlu Ali Paşa tarafından
tamamlandı. Osmanlı devrinden
günümüze ulaşan en eski çinileri bu
cami ve caminin minaresinde
görmekteyiz.
1388 -Osmanlı Sultanı 1. Murat
tarafından annesi Nilüfer Hatun’un
anısına “Nilüfer Hatun İmareti”
yaptırıldı.
1389-1387’de ölen Hayrettin Paşa’nın
anısına “Çandarlı Hayrettin Paşa
İmareti” İnşa edildi.
1402-Ankara Meydan Muharebesi’nden
sonra Timur’un ordularının bir
kolu tarafından İznik’teki imarlar
tahrip edildi. II.Murat ve
Çandarlılar zamanında şehir tekrar
imar edildi.
1413-Şeyh Bedrettin İznik’te
oturmaya memur edildi.
1420-Beyaz örtücü sır üstüne kobalt
mavisi ile süslemeli çini, ilk defa
Bursa’da Yeşil Türbe içindeki Side
Hatun Sandukası’nm dikdörtgen ve
altıgen çini kaplamalarında görülür.
1427 -Çandarlı İbrahim Paşa İmareti
yapıldı.
1429 -Çandarlı İbrahim Paşa Türbesi
yapıldı.
1442 -Çandarlı Hayrettin Paşa’nın
torunlarından Mahmut Çelebi
tarafından kendi ismi ile anılan
“Mahmut Çelebi Camii” inşa
ettirildi.
1453-İstanbul’un Fethi ile İznik
eski önemini yitirmeye başladı.
1491-1492-Bu tarihli vakfiyesine
göre Şeyh Kutbettin adına
II.Bayezid’in vezirlerinden Çandarlı
İbrahim Paşa tarafından “Şeyh
Kutbettin Camii ve Türbesi”
yaptırıldı.
1495-Çinicilik bu tarihten çok daha
önceleri İznik’te başlamasına
rağmen, Osmanlılar döneminde bir
hazine defterinde “Kase-i İznik'i”
olarak ilk kez bu tarihte
kullanıldı.
1540-İznik çiniciliğinde mor renk
kullanılmaya başlandı.
1548-XVI.Yüzyıl İznik çiniciliğinin
altın yılıdır.Bu dönemin özgün
yapıtı da Şehzade Mehmet Türbesi
olarak karşımıza çıkar.
1572-Sokullu Mehmet Paşa
Camii’nde,(1574) Piyale Paşa
Camii’nde İznik’te ilk kez
çinicilikte uygulanan,ancak
kırk-elli yıl sonra kaybolan “parlak
mercan kırmızısı” kullanılmıştır.
1606-Bu tarihli bir defterden,çini
yapımında kullanılan toprağın
Kütahyalı ustalarca Afyon
dolaylarından toplanarak İznik’e
gönderildiğini öğreniyoruz.
1617-Sultan Ahmet Camii’nde 20.143
parça İznik çinisi kullanılmış ve
bunlarda mavi renk üstün
tutulmuştur.
1648-İznik’e gelen Evliya
Çelebi, “Iznik’e geldiğimde 350’ye
yakın çini atölyesine rastladım.
Burada insanı hayrete düşüren öyle
çiniler işlenir ki; tarifinden dil
acizdir” der.
1663-Yeni Cami’nin çinileri İznik
işçiliğidir. XVII. yüzyılın
ortalarından sonra gerileme gösteren
çinicilik burada kendini gösterir.
Yeni Cami’nin çinileri
eski niteliğini koruyamamıştır.
Renklerde bozulmalar vardır.
1716-İznik’teki bütün çini yapım
evleri kapandı ve İznik çiniciliği
söndü.
1718-Yaşayan son çini ustaları
Tekfur Sarayı’nda açılan çini yapım
evinde çalıştırılmak üzere
İznik’ten İstanbul’a götürüldü.
1875-İznik Belediyesi kuruldu.
1920-(21 Eylül) İznik Yunanlılarca
işgal edildi. (29 Eylül) Türkler
İznik’i Yunanlılardan geri aldılar.
(11 Kasım) Yunanlılar İznik’i tekrar
işgal ettiler. (15 Kasım) Türkler
İznik’i geri aldılar.
1927-İznik,Yenişehir ilçesi’ne bucak
yapıldı.
1928-Yunanlıların işgali sırasında
tahrip edilen Çandarlı Hayrettin
Paşa Türbesi onarıldı.
1930-İznik ilçe olarak Bursa İli’ne
bağlandı.
1930-Hacı Hamza Camii yıkılarak
yerine bugünkü Iznik Belediyesi ile
meydan yapıldı.
1935-(15 Temmuz) Atatürk Yalova’dan
Bursa’ya giderken Iznik’e uğradı, üç
saat kadar İzniklilerle beraber
oldu.
1935-Orhan Gazi Camii onarıldı.
1954-Orhan Gazi Camii yeniden
onarıldı.
1960-Nilüfer Hatun İmareti’ne
taşınan İznik Müzesi Yunan, Roma,
Bizans, Selçuklu ve Osmanlı
dönmelerinden zengin bir koleksiyon
içerir.
1962-İznik,Vatikan-2 Konsülü’nde
mukaddes kent sayılması amacıyla tez
ileri sürülen dini bir merkez
konumuna geldi.
1963-Restore edilen Yakup Çelebi
Camii ve Türbesi ibadete açıldı.
1963-Yapılan kazıda Orhangazi
Camii’nin kitabesi bulundu ve müzeye
konuldu.
1964-İznik’te ilk bilimsel kazı ve
araştırmalar Prof. Dr. Oktay
Aslanapa ile başlatıldı.
1970-İznik Halk Eğitim Merkezi
Müdürlüğü kuruldu.
1971-I.Murat Hamamı olarak bilinen
Meydan Hamamı’nda Milli Eğitim
Bakanlığı’na bağlı olan bir
demircilik kursu açıldı.
1980-Dr. Bedri Yalman’ın
başkanlığında Roma Antik Tiyatrosu
kazıları başlatıldı. Halen devam
etmektedir.
1989-Bu yıl Kültür Bakanlığı
tarafından “İznik Yılı” olarak ilan
edildi ve bir dizi etkinliklerle
İznik Çiniciliği tanıtıldı.
1990-Yapılan nüfus sayımı
sonuçlarına gören İznik,41.942
kişilik bir nüfusa sahiptir. İznik
merkezine bağlı kırk köy vardır.
1992-Orhan Gazi tarafından Kırgız
Türkleri’nin anısına yaptırılan
Kırgızlar Türbesi restore edildi.
1995-İznik Eğitim ve Oğretim Vakfı
tarafından “Çini-Seramik Araştırma
Merkezi” kuruldu
|