|
İznik gölü Marmara Bölgesinin
güneydoğusunda yer almakta olup,
esas olarak Marmara Bölgesinin Güney
Marmara bölümünde, Gemlik Körfezinin
doğusunda Garsak Eşiğinden
başlayarak doğu-batı yönünde 32 km
boyunca uzanır. Göl alanı kuzeyden
Samanlı Dağları, doğudan depresyon
alanını Pamukova çöküntü alanından
ayıran yüksek eşik sahası, güneyden
ise Gürle Dağı ve Avdan Dağları ile
çevrelenmektedir. Kabaca
40°21´-40°36´ kuzey paralelleri ile
29°11´-29°29´ doğu meridyenleri
arasında kalan İznik Gölü’nün içinde
yer aldığı bölge, Doğu-Batı yönünde
uzanış göstermekte olup İznik
Bölgenin ortalama genişliği
kuzey-güney yönünde 20-25 km,
ortalama uzunluğu ise doğu-batı
yönünde 60 km’yi bulmaktadır.
Bölgenin merkezi bölümünde genişliği
10 km, uzunluğu ise 32 km’yi bulan
ve Bölgeye adını veren İznik gölü
bulunur.Bölgenin en çukur bölümünü
dolduran İznik gölünün denizden
yüksekliği 85 metre olup, en derin
noktası güney kıyılara yakın ve 70
metreden biraz daha fazladır.
İznik gölü, kuzeyden ve güneyden dağlık alanlarla
çevrelenmiştir. Kuzeydeki dağlık
alanı Samanlı Dağları kütlesi
oluşturmaktadır. Samanlı dağları,
Yalova-Orhangazi arasında uzanan ve
Bursa’ya giden karayolunun geçtiği
boyun sahasında en düşük seviyeye
indikten sonra doğuya doğru Karlık
dağının yamaçları ile yükselmeye
başlamaktadır. İznik Gölünü
çevreleyen dağlık alan içinde en
yüksek noktalar, Bölgeyi kuzeyden
sınırlayan Samanlı dağları üzerinde
kuzeydoğuda Karakaya Tepesi (1260 m)
ve bölgeyi güneybatıdan sınırlayan
Gürle Dağı (1282 m)üzerinde bulunur.
İznik Bölgesi, Marmara Bölgesi gibi işlek yolların en
yoğun olduğu bir bölgede yer
almakta, Bölgenin batısından yük ve
yolcu trafiğinin yoğun olduğu
İstanbul-Bursa karayolu geçmektedir.
Bu yol Yalova’dan sonra Samanlı
dağlarının geçit verdiği bir boyun
noktasını geçtikten sonra
kuzey-güney ekseninde güneye inip
Orhangazi’ye uğrar ve hemen ardından
Orhangazi’nin güneyinde batıya doğru
dönerek Garsak boğazından bölgeyi
terkeder. Bununla birlikte bölgenin
doğu bölümü ve İznik şehri fazla
işlek olmayan sapa bir yol
üzerindedir. Roma İmparatorluğundan
Osmanlı İmparatorluğuna kadar olan
tarihi dönemde dini, ticari ve idari
yönden son derece önemli bir yer
konumunda olan bölgenin ve gölün
doğu ucundaki İznik kenti, zamanla
önemini kaybetmiş ve antik çağların
kervan-ticaret yolları kullanılmaz
olmuştur. İklim özellikleri
bakımından yıllık ortalama
sıcaklıkların 14ºC–16ºC arasında
olduğu, en fazla yağışın kış ve
ilkbahar aylarında düştüğü, kışları
ılık yazları ise fazla sıcak olmayan
geçiş tipi bir iklim görülür. En
düşük sıcaklığın Ocak, en yüksek
sıcaklığın Temmuz ve Ağustos
aylarına isabet ettiği sahada,
ortalama sıcaklıklar göl
çevresindeki düzlüklerden dağlık
alanlara çıkıldıkça azalırken, yatay
yönde ise kuzeyden güneye, batıdan
doğuya doğru gidildikçe az miktarda
artış gösterir.
En soğuk ay ortalaması 5ºC, en sıcak ay ortalamasının 25ºC’ye
yakın olduğu göl çevresinde, yıllık
ortalama 500 mm ile 800 mm arasında
yağış düşer.Yıllık ortalama yağış
değerleri bölgenin doğusunda, İznik
çevresinde 528mm civarında iken, bu
değer batıya doğru gidildikçe artar
ve Orhangazi’de 775 mm.ye ulaşır.
Bölge tabanından yükselip dağlık
alanlara doğru çıkıldıkça yağış
değerlerinin arttığı gözlenir.
Yağışların büyük ölçüde yağmur,
yüksek dağlık alanlarda ise kar
şeklinde düştüğü bu sahada, en
yağışlı mevsim kış mevsimidir.
[1]
Ortalama Sıcaklık (°C)14.4
Ortalama Donlu Günler Sayısı 33.6
Ortalama Açık Günler Sayısı 94.8
Ortalama Bulutlu Günler Sayısı 5.0
Ortalama Kapalı Günler Sayısı 88.4
Ortalama Yağış Miktarı (mm) 733.1
Ortalama Kar Yağışlı Günler Sayısı
6.9
Ortalama Karla Örtülü Günler Sayısı
3.4
Ortalama Rüzgâr hızı (m/sn) 2.7
Ortalama Sisli Günler Sayısı 16.8
Ortalama Dolulu Günler Sayısı 1.4
En Hızlı Rüzgâr yönü D-B
[2]
Doğal bitki örtüsü bakımından Akdeniz flora alanı ile
Paleoboreal Avrupa florasının temas
alanında yer alan İznik Bölgesinde,
başta iklim ve yeryüzü şekilleri,
eğim, bakı, toprak özellikleri ve
beşeri faktörlerin etkisi ile 3 ana
bitki gurubu ayırt edilmektedir.
Bunlar orman, maki ve psödo makidir.
Ormanlar günümüzde insanların
ulaşamadığı alanlarda varlıkları
koruyabilmiş olup, beşeri
faaliyetler sonucunda orman alanları
maki, fundalık ve çıplak alanlara
dönüşmüştür. Ormanlarda hakim türü,
alçaklarda meşe, yüksek bölümlerde
ise kızıl çamlar oluşturur. İnsan
tahribinin yoğunlaştığı alanlarda
maki ve psödo maki ormanın yerini
alır. Bölgenin kuzeyindeki, İznik
Gölüne bakan yamaçlarda maki türleri
hakimiyet kazanırken, Avdan, Gürle
ve Sarımeşe Dağlarının kuzeye bakan
yamaçlarında psödo maki türleri
hakimiyet kazanır. Maki türleri
arasında en fazla rastlananlar
Kocayemiş, Funda,Akçakesme, Sandal,
Defne, Delice ve Erguvandır.
İznik gölünü çevreleyen alanda 5 ana toprak çeşidi
görülmektedir. Bunlardan en geniş
alanı kaplayan toprak tipi, kireçsiz
kahverengi orman topraklarıdır.
Gölün kuzeyinde geniş alanlar
kaplayan bu topraklar, İznik gölünün
güneyindeki Dırazali köyü ile
Kirazlıyayla arasında yayılış
gösterir. Diğer toprak gurupları
içinde ise önem sırasına göre
kahverengi orman toprakları, kırmızı
kahverengi Akdeniz toprakları,
kolüvyal ve alüvyal topraklar
bulunur. Arazi kabiliyet ve değer
sınıflarına göre 1. ve 2. sınıf
tarım alanları büyük ölçüde alüvyal
topraklar üzerinde dağılış gösterir
ve genellikle sulu tarım arazilerini
oluştururlar.
Tarım topraklarının sulanmasında kullanılan akarsuların
ve göl suyunun kirletilmesi, bu
sularla sulanan tarım topraklarının
da kirlenmesi sonucunu beraberinde
getirmektedir.İznik gölü
çevresindeki tarım topraklarında
yapılan analizler, bu toprakların
değişen oranlarda ağır metal
kirliliğine maruz kaldığını
göstermektedir. İznik gölü
çevresinde Mn içeriklerinin izin
verilin sınır değerleri arasında
olmakla beraber, tarım topraklarının
% 55’inde izin verilen sınır
değerlerin üzerinde Ni
konsantrasyonlarına rastlanmıştır.
Sonuç olarak İznik havzasındaki
topraklarımız, gerek İznik gölü ve
akarsulardan alınan sulama
sularıyla, gerekse tarımsal ilaçlar
ve gübre kullanımıyla giderek
kirlenmektedir.
Marmara bölgesinin güneydoğusunda önemli sulak
alanlarımız arasında bulunan, ayrıca
verimli tarım alanlarının yer aldığı
İznik gölü ekosistemi günden güne
kirlenmekte ve doğal yaşam alanı
olarak hak ettiği ilgiyi
görmemektedir. Ne yazık ki resmi
kurumlar eli ile uygulanan endüstri,
tarım ve ekonomi politikaları
1.sınıf tarım alanlarımızın giderek
elden çıkmasına, doğal yaşam
alanlarının daralmasına, biyolojik
çeşitliliğin azalmasına ve türlerin
giderek yok olmasına neden
olmaktadır. İznik gölü ve çevresinde
kirlenme ve bozulmanın önüne
geçebilmek için DSİ ve Bayındırlık
İl Müdürlüğü tarafından ortak bir
çalışma başlatıldı. Bu çalışma
sonucunda kıyı çizgisinden başlayıp,
göl kıyısından itibaren 300 metrelik
bölümü “Koruma Alanı” olarak
tanımlanıp ilan edilmiştir.
Tanımlanan koruma alanı içinde
yapılaşma yasağı getirilmiş olup
arıtma tesisi olsa dahi atık su
deşarjına izin verilmeyeceği
belirtilmiştir. Ancak bunlar yeterli
önlemler değildir. Başta Cargill
gıda-kimya tesisleri olmak üzere pek
çok endüstri tesisi göle veya göle
dökülen akarsulara atık sularını
boşaltmaktadır. Endüstri
tesislerinin göle ve akarsulara pis
su boşaltmasının engellenmesi, tarım
faaliyetleri kapsamında ilaç ve
gübre kullanımının denetim altına
alınması, ekosistem dahilinde
biyolojik çeşitliliğin korunması
gerekmektedir. Daha temiz ve
yaşanabilir bir dünya için İznik
gölünü ve benzerlerini korumak,
sahip çıkmak zorundayız .[1]
İznik Merkezde ağır sanayi yatırımlarının
bulunmadığı ovada, zeytin, üzüm,
şeftali, kiraz, erik, armut,elma,
ceviz, domates, taze fasulye,
brokoli, brüksel lahanası ve
toprağının olduğu kadar ikliminin de
elverişli olmasından dolayı birçok
sebze ve meyve yetişmektedir.
Bölgedeki 3 resmi sebze ve meyve
hali mevcuttur. İznik’te üretimi
yapılan tarımsal ürünler içinde
zeytin, çiftçi ailelerinin %90 gibi
önemli bir kısmının gelir kaynağı
olarak birinci sırayı
almaktadır.Yöreye has bir ürün
Müşküle üzümü, ilçede halen
yetiştirilmektedir.
İlçenin doğası, arkeolojik ve tarihi kalıntıları
ile gölün doğal kıyı şeridi piknik
yapmaya elverişli geniş ağaçlık
alanlarıyla turizme canlılık katar.
Hacı Osman Köyü ve çevresinde yamaç
paraşütü ve çim kayağı sporları için
uygun alanların tespiti ile bu
sporlara ilgi duyanlara ev sahipliği
yapmaya başlamıştır..
Son yıllarda Sansarak köyündeki doğal şelale sayesinde
dağ tracking sporu başlamıştır. Her
hafta İstanbul'dan ve diğer yakın
metropolllerden günü birlik turlar
düzenlenmektedir.
İznik Gölü'nde tatlı su ıstakozu ve
yayın, sazan, akbalık, gümüş gibi 27
değişik balık türü bulunur. Gümüş
balığının tamamı ihraç edilir; diğer
ürünler bölgede tüketilir..
İş ve çalışma hayatı durumundan bakıldığında, ilçe
nüfusunun %90’ının tarımla uğraştığı
İznik'te diğer bir ifadeyle, halkın
temel geçim kaynağı tarımdır. Aile
işletmeciliği şeklinde faaliyet
gösterilmektedir. Şirketleşme ve
kooperatifleşme henüz oturmamış
olduğundan pazar sıkıntısı
çekilmektedir. Geriye kalan nüfus,
ticaretle meşguldür. Halkın refah
düzeyi, Türkiye ortalamasının
üzerindedir. Genel olarak, tarımda
mekanizasyona ağırlık veren bir
çiftçilik yapılmaktadır. Tarımda
kullanılmaya uygun toplam arazi
23.000 Ha. olup, bunun 13.100 ha.sı
sulanabilir durumdadır.
[2]
|
