Başlangıç Sayfası Yap

Sık kullanılanlara ekle

 

İznik'e Hoş Geldiniz

   

İznik Gölü ve Cargill

Sitede yaptığım anket sonucunda, Cargill'in çevre kirliliği konusunda %60'lık bir kesimin detaylı bilgiye sahip olmadığı sonucu böyle bir sayfayı ilave etmeyi uygun gördüm. Bu sayfalarda, bazı bilinmezleri ve kuşkuların nedenini ortaya koymaya çalıştım. Taraflı olmamaya özen göstersem de, İznik'te yaşayan ve yaşayacak biri olarak, gelecekte İznik ovasının ne gibi tehlikelere maruz kalacağının bilinmemesi de beni kuşkuya yöneltmektedir. Bu konuda Cargill yetkilileriyle yaptığım temaslarda; bu fabrikanın şu an İznik havzasına hiçbir zararı bulunmadığına ilişkin inandırıcı bilgi ve belgeler iletildi. Üniversite, DSİ ve TÜBİTAK raporları da Cargill'in verilerini doğruladığı görülmektedir. Cargill firmasının sitemizdeki yayına göstermiş olduğu ilgi memnuniyet vericidir. Bu ilgi dolayısıyla ilk fırsatta fabrikayı ziyaret edip izlenimlerimi ve temin ettiğim bilgileri bu sayfada yayımlamayı arzu ediyorum.
Bununla birlikte fabrikanın kuruluş hikayesindeki bürokratik ilginçlikler, yer seçimi ve tüm dünyada yapılan Cargill karşıtı propagandaları da göz ardı etmemeye çalışıyorum. Diğer sitelerden yapığım araştırma sonuçlarından bazılarına da burada yer vermeye çalıştım. Daha sonra yeni sayfalar da ilave edilecektir.
Bilgileri, her iki tarafın da görüşünü içerecek şekilde objektif kriterleri göz önünde tutarak değerlendirmeye çalıştım. Bana düşen kamuoyunu aydınlatma işlevini eksiksiz yerine getirebildiysem ne mutlu.

cargil

 

Yukarıdaki harita Cargill yetkililerinden temin edilen belgelerden faydalanarak düzenlenmiştir. Buna göre;
 --Cargill fabrikası göl koruma alanı 1km. olan İznik Gölünden 6km. uzaklıkta bulunmaktadır. Bu ovada toprak zemin, İznik'ten Gemlik yöresine doğru meyil vermektedir. Dolayısıyla bu fabrikadan İznik Göl'üne bir kirlilik söz konusu değildir.
 --Günde 3bin ton su kullanacak olan Cargill, bu suyu yer altı suyu işletmelerine açık olan bir bölgede bulunan üç kuyudan çekmektedir. D.S.İ raporları ve haritaları bunu doğrulamaktadır.
 --Cargill'in kullandığı yeraltı su kaynakları Orhangazi ovası alüvyon Akifleri ile bağlantılı değildir. Dolayısı ile Göl su miktarı ile ilgisi bulunmamaktadır. Boğaziçi Üniversitesi Raporları da bunu doğrulamaktadır. Kullanılan su kaynakları dağlardan gelen akifer suyu ile beslenmektedir. 
 --Üretim aşamasında fabrikadan yayılan mısır kokusu için de çok büyük bir yatırım yapan Cargill, yurtdışından getirilen ve Türkiye’de ilk olarak kullanılan yeni bir teknolojiyle kokuyu en aza indirmiştir.
 --Çevre koruma konusunda Cargill, maliyeti 2 milyon dolar olan uluslararası bir proje hazırlatmıştır. Su arıtma tesisi, konusunda önde gelen firmalardan Arbiogaz tarafından yapılmıştır. Bu şirket onaylı ve patentli Biotan genişletilmiş garanül çamur yatağı sistemini kullanmaktadır. Bu sistem şu anda Türkiye de Sasa suni ve sentetik elyaf arıtma tesisi, Pepsico arıtma tesisi, Ünilever-Algida arıtma tesislerinde kullanılmaktadır.
Bu başlıklar ile ile siteme gönderilen onlarca e-mail'e sanırım cevap verebilmişimdir.
     Cargill Türkiye’nin en büyük yatırımı olan Orhangazi Mısır İşleme Tesisi ile öncelikle civar yerleşim birimleri başta olmak üzere, doğrudan 200 kişiye; tedarikçiler vasıtasıyla yaratılan ilave istihdamla toplam 800 kişiye gelir ve iş imkanı sağlamaktadır. İleri teknoloji kullanılarak, tam otomasyon sistemleriyle üretim yapılan Orhangazi Tesisi’nde, çalışanların yüzde 30 üniversite, yüzde 60’ı ise teknik lise mezunu olup, tamamı kendi alanlarında uzmanlaşmış kişilerdir. Orhangazi Mısır İşleme Tesisi, uygun kalitesi ve lojistik imkanlarından dolayı öncelikli olarak yerli mısırı tercih etmektedir. Orhangazi tesisinde, nişasta ve nişasta bazlı şekerler, glikoz ile früktoz şuruplarının yanı sıra; hayvancılık için ciddi ekonomik çözümler getiren, yem katkı malzemeleri kepek ve proteinle mısırözü yağının hammaddesi olan mısır özü yan ürünleri elde edilmektedir. Türkiye’deki bütün tesisleri için atık su arıtma başta olmak üzere toplam 5 milyon dolarlık çevre koruma yatırımı yapmıştır.
   23 Mayıs 2002’de ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Belgesi aldı. Bu belge ile Cargill Türkiye, Orhangazi tesislerinde şu taahhütleri hayata geçirecek:
· Çevre dostu teknolojilerle etkili bir çevre koruma sağlamak.
· Çevresel etkileri (katı,sıvı,gaz, gürültü) kontrol altına alıp azaltmak.


· Doğal kaynak tüketimini azaltmak, enerji sarfiyatını en aza indirmek.
· Çalışanlara çevre konusunda gerekli eğitimleri vermek.
· Düzenli bakımlarla çevre koruma sistemlerini kontrol etmek.
· Acil durumlar ve olası kazalar için her türlü önlemi almak.
. Geri kazanım sistemleriyle atık miktarını azaltmak.
Cargill, çevre koruma, sağlık ve güvenlik alanlarında dünya çapında bir çok ödülün de sahibi. Bu ödüller arasında 1997 yılında Amerikan Başkanı’nın “Çevre, Sağlık ve Güvenlik Mükemmelliği” ödülü, “Kentucky Du Pont Çevreye Saygı” ödülü ve Malezya Hükümeti’nin “En İyi Çevre Koruma Ödülü” ve gönüllülük temelinde sosyal sorumluluk çalışmaları yapan Points of Light Foundation’un ‘2001 yılı Toplumsal Sorumluluk Çalışmalarında Mükemmellik’ ödülü yer alıyor.

Cargill’in Türkiye yolculuğu... 

1960-İstanbul’daki temsilcisi Bremar ile Türkiye'deki ticari faaliyetler başladı.
1986-Yaşar Holding ile tohumculuk üzerine ortak girişim kuruldu.
1986-Cargill, Yaşar Holding ile yapılan tohumculuk ortaklığının %100 hissesini satın aldı.
1989-Pendik’te bulunan Mısır İşleme Tesisi’ni satın aldı.
1991-Tohum İşleme Tesisi, Mustafa Kemal Paşa’da faaliyete geçti.Ticari faaliyetler Bremar’ dan alındıktan sonra, Cargill Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş. kuruldu.
1992-İstanbul’da yeni merkez ofis açıldı.
1994-Finansal Piyasalar Bölümü kuruldu.
1995-Adapazarı Hendek’te Fındık İhracat İşleme Fabrikası kuruldu.İstanbul Pendik’te glikoz şurubu ve nişasta üretimi faaliyetleri alanında kapasite ve ürün çeşitliliği artırıldı.
1997-Demir ve Çelik ticareti başladı.
1997-Tohumculuk Bölümü, dünya çapında yapılan anlaşma gereği, Monsanto Firması'na devredildi. Orhangazi’de Mısır İşleme Tesisi inşaatına başlandı.
1999-Rota Denizcilik ve Ticaret A.Ş. ile yapılan işbirliği doğrultusunda Kocaeli Yarımca'da tahıl depolama silosu ve limanı faaliyete geçti.
2000- Bursa Orhangazi'deki Mısır İşleme Tesisi yatırımı tamamlandı ve üretime geçildi.
2001-Cargill, dünya çapında yapılan bir anlaşma ile yem sanayinde faaliyet gösteren Purina’yı devraldı. Bu anlaşmayla beraber, Cargill Türkiye; Bolu, Gönen ve Lüleburgaz’daki üç yem tesisini bünyesine kattı.

Cargil Fabrika

Cargill Türkiye’de neler yapıyor?  

Cargill, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de bilinen pek çok markanın ve ürünün içinde kullanılan gıda hammaddelerinin önde gelen üreticisi. Cargill Türkiye, gıda bölümü, mısır işleme, fındık ihracat işleme ve yem tesisleriyle üç ayrı konuda faaliyet gösteriyor.
Cargill, nişasta ve nişasta bazlı şekerlerin üretiminde kullanmak üzere, uygun kalitesi ve lojistik avantajları nedeniyle yerli mısırı tercih ediyor. Böylece Türk çiftçisini destekleyen ve Türk tarımının gelişmesini teşvik eden Cargill, özellikle Bursa, Adana, Adapazarı, Konya, Eskişehir ve Kayseri gibi illerde mısır ekimini destekleyici çalışmalar yapıyor. Türkiye’de mısır üretiminin yarıdan fazlası Çukurova ve Adapazarı'nda gerçekleşiyor. Bu bölgelerin dışında, Marmara Bölgesi, Ege Bölgesi ve Karadeniz Bölgesi’nde de mısır ekiliyor, GAP Bölgesi’nde ise ekim denemeleri yapılıyor. Halen yaklaşık 250 bin hektar alanda mısır ekiliyor. Türkiye’deki toplam mısır tüketiminin büyük bölümü yem sanayi tarafından gerçekleştiriliyor. Bu sektörde, mısır, tek başına veya diğer katkı maddeleriyle harman edilerek kullanılıyor.Cargill Türkiye 2001’de yüzde 70’lerde olan yerli mısır kullanma oranını önümüzdeki yıllarda yüzde 90’lara çıkarmayı hedefliyor.

Peki Cargill Kimdir? Nedir ?

(*) Bir ülke düşününki, 1990 yılında bu ova için Bakanlar kurulu kararıyla onaylatılmış bir çevre planı oluşturuluyor. Bu planda arazilerin ve yerleşimlerin ne şekilde kullanılacağı, sanayinin ne şekilde yapılacağı bu planda tarif ediliyor. Çok kültürlü tarım yapılan bu ova son derece verimlidir. Karışık ağaçlı bir orman, bütün dağı zirvesine kadar kaplamaktadır. Dağın eteklerinde ve alçak yerlerinde, ülkenin belki de en lezzetli zeytinlerinin yetiştiği zeytin ağaçlarıyla ve meyve bahçeleri vardır. Ovayı da içine alan İznik gölü havzası da su temizliği acısından ülkenin ender yerleri arasında sayılmaktadır. İşte bu ovanın ortasına ulus ötesi (transnasyonal) bir dev şirket olan Cargill’in Mısır Nişastası Fabrikası kurulabilmiştir. "TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Yılmaz Oktay, “Tesisin kurulmak istendiği yer, İznik-Orhangazi Sulama Projesi’nin uygulandığı alanın ortasında kalmaktadır. Böyle bir bölgede çok su kullanacak bir tesisin, çevreye olumsuz etkileri olmayacağını iddia etmek, hiç kimseye inandırıcı gelmemektedir." demişti (AA, 08/Haziran/1998).  Zamanın Başbakanı Mesut Yılmaz'ın desteği ile Yüksek Planlama Kurulu'ndan ''özel karar'' çıkartan ABD'li Cargill firmasının Türkiye'deki üst düzey yöneticisi Sami Ajin , ''Bu fabrikayı mutlaka yapacağız. Dönüş yok'' diyerek buna cevap verdi. Ajin, Bursa belediyesi tarafından yapılan fabrikanın başka bir yere kurulması için yer gösterme önerisini de reddetti. Bursa Barosu başkanı Ali Arabacı, Bursa Ovası ve Uludağ'dan sonra şimdi de göllerin talanına sıra geldiğini söyledi. Arabacı, ABD'li Cargill firmasının ''kişiye özel'' izinler aldığını bu izinlerin Anayasaya ve ulusal yasalara aykırı olduğunu savunmaktaydı ve ''Tesis tarımsal üretim adıyla ambalajlanıyor. Oysa, burası tarım ürünü kullanacak bir kimya sanayiidir. Üretime geçilirse İznik Gölü'yle birlikte verimli binlerce dönüm arazi ve Gemlik Körfezi büyük zarar görecektir'' demekteydi. (Cumhuriyet, 03/Temmuz/1998). Önce YPK 195 bin m2 alanı “tarım dışı” ilan etti, ardından “Firmanın talebi üzerine DSİ Genel Müdürlüğü’nün de bölgede yürüttüğü İznik 2. Merhale Sulama Projesi’nde gerekli revizyonu yaptığı öğrenildi.” Bayındırlık İl Müdürlüğü ise DSİ’nin olumlu görüşüyle hazırladığı Mevzii İmar Planı’nı, İl İdare Kurulu’na sundu ve planı imzaya açtı. İmzaların tamamlanmasının ardından plan, Zamanın Bursa Valisi Orhan Taşanlar’ın onayına sunuldu. (AA, 01/Mayıs/1999) Vali Taşanlar, planı onayladı ve Bursa Valiliği İl İdare Kurulu Cargill firmasına inşaat ve imar ruhsat izni vermiş oldu." Cargill tesisinin önünden geçerken üzerinde“.. kadar gündür iş kazası olmadı” tabelası dikkat çekiyor. İşte insan yaşamına önem veren örnek bir işletme diye düşünülebilmek mümkün. Ancak ne yazık ki bu fabrika, 1.sınıf tarım arazisine kurumuş ve günde yaklaşık üç bin ton suyu kullanma kapasitesine sahip. Göle de yalnızca 6 km mesafede, İznik gölünün koruma alanı 3km. olmasına rağmen temiz kalmış ender su havzalarından biri gelecekte tehdit altında olacağı kanısını uyandırıyor.                                                         
    
 Böyle bir tepkinin hedefi olan Cargill, 130 yıldan fazla geçmişi olan bir sermaye grubu. “Hoovers Şirketler Raporu”na göre dünyanın en büyük özel sahipli (halka açılmamış) şirketi. Tohum, tarım ürünleri ve gıda prosesi başlıca çalışma alanları. Ama gerçek bir çokuluslu şirket olarak finans ve metalürji gibi daha pek çok alanda da faaliyeti var. 1865 yılında ABD’de kurulan Cargill’in Türkiye’de 150 milyon dolarlık 6 farklı lokasyonda yatırımı ve 500 çalışanı var.  W.cargillNişasta ve nişasta bazlı şekerler olan glikoz ve fruktoz üretimiyle gıda sektörüne katma değer yaratan Cargill Türkiye, mısırözü, protein, kepek gibi yan ürünlerle hayvancılığa ve yağ sanayiine katkı sağlıyor. En büyük yatırımı 90 milyon dolarlık Orhangazi Mısır İşleme Tesisi olan Cargill Türkiye, ABD dışındaki bir ülkede tek seferde yapılan en büyük yatırım. Vaniköy Mısır İşleme Tesisi ile birlikte yıllık toplam 440 bin ton glikoz ve fruktoz şurubu üretim kapasitesine sahip. Rota Denizcilik ile işbirliği yapan Cargill, Kocaeli Yarımca’da faaliyete geçen tahıl depolama siloları ve limanıyla tahıl ticaretinde de çalışmalarını sürdürüyor. Türkiye’ye 1960 yılında çeşitli ortaklıklarla giren Cargill, 1986 yılından itibaren kendi adıyla faaliyetlerini sürdürüyor. Kendi ifadeleriyle 65 ülkede, 130 değişik alanda, 1000 ayrı yerde, 80600 kişi istihdam ediyorlar. 1998 yılında 51 milyar dolarlık, 2001’deki 54 milyar dolarlık satış gerçekleştirmiş. Bu aynı zamanda ABD gıda sektöründe tüm şirketler kategorisinde onu Pepsi ve Coca Cola’nın önünde üçüncü sıraya yerleştiriyor. Şirketin ana hissedarları Cargill ve MacMilan aileleri, patronlar dünyasında da oldukça etkinler. Ortaklardan Whitney MacMilan’ın aktif bir üyesi olduğu “İş Dünyası Yuvarlak Masası” grubu uluslararası ticaretin “serbest”leşmesi için lobi faaliyeti yürütüyor. Cargill aynı zamanda General Motors, Industrial Bank of Japan, Philips Electronics gibi diğer ulus ötesi şirketlerle birlikte Dünya Patronlar Konseyinin de bir üyesi. Cargill ABD’de sığır kesimi ve et paketlemenin %20’sini gerçekleştiriyor (Financial Times, 30/Kasım/1998). Forbes Magazin’e göre dünya tahıl ticaretinin dörtte birini kontrol eden Cargill, dünyanın en büyük tahıl şirketi. Bu şirket şu anda dünya tahıl ticaretinin neredeyse yarısını kontrol ediyor. Cargill ayrıca geçen yıl, dünyanın en büyük tarımsal teknoloji şirketi Monsanto ile de işbirliğine gireceğini ve ortak bir şirket kuracaklarını duyurdu. Böylece tohumların geliştirilmesinden üretimine, ekiminden hasat sürecine, hasadın işlenmesinden gıda ürünü olarak tüketiciye sunulmasına, hayvan yeminden, et pazarlamasına kadar bütün safhalar üzerinde söz hakkına sahip olacak bir ittifak oluştu. (Para Dergisi 24/Mayıs/1998, The Gazette 15/Mayıs/1998) Cargill’in bu boyutlarda bir dev haline gelmesinde ve dünya pazarlarına hükmetmesinde ABD yönetimlerinin 1950’lerden bu yana tahıl, gıda paketleme ve tuz alanında yaptığı sübvansiyonların da önemli etkisi var. Bu arada hükümetimizin IMF’ye yapılma sözü verilen “tarım reformu”nun acaba bu konuyla bir ilgisi bulanabilir mi? sorusunu da düşünmek gerekiyor.

 

 

 

 

 

  Sayfanın Son Değiştiriliş Tarihi:

Yukarı Çık   

  

Copyright © İznik Dizayn  - 2010                     Bu Site   İyad   Kurucu Üyesidir