|
İznik ilçesi belediye sınırları içersinde 80 adet Rezistivite
düşey
Elektrik sondaj, 69 adet sismik serim, 55 noktada 80 adet mikrotromer ölçüleri alınarak jeofizik etüt
yapılmıştır.
1.) Çalışma alanı Kuvarterner yaşlı alüvyonlarla kaplıdır. Alüvyonun
genel özelliğini taşıyan kum, silt, kum ve çakıl
birimlerinin çeşitli ardalanmaları gözlenmiştir.
2.) Yeraltı suyu seviyeleri: Sur içinde yaklaşık 2,5m ila 5m, İznik
Kuzey bölge göle yakın
bölgelerde
yaklaşık 0,5-1m gölden uzaklaşıp Yeni Hisardere yoluna doğru gidildikçe derinlik
artmakta
ve yaklaşık 1m-3m’ye ulaşmakta, Lefke Kapının Doğusunda yapılaşmaya
açılacak İznik
Doğu
bölgede 1,5-2m, Yenişehir Kapı ile Darka Tatil Köyü arasında kalan
alanlarda da yaklaşık
0,5-2,5m civarında, Üyecek Toplu Konutlarıyla Şehir Stadyumu arasında
kalan bölgede 1 -3m
arasında, yerleşime açılması düşünülen İznik Güney bölge
de yaklaşık 2
-3m. arasında olup İznik
genelinde
yeraltı suyu seviyesinin oldukça yüksek olduğu etüt sonucunda
belirlenmiştir.
3.) Yüzeye yakın kum tabakalarında, kum tanecikleri arasındaki boşluklara
ani sismik kuvvet
(Deprem şoku) uygulandığı zaman, tanecikler arasındaki denge bozulur
ve kum ile birlikte
yeraltı
suyu yüzeye doğru hareket ederek zemin yüzeyine çıkmaya başlar. Bu
olay zemin sıvılaşması
olarak adlandırılır. Zemin sıvılaşması,
genellikle suya doygun gevşek zeminlerde ve sonradan
kurutularak
ıslah edilmiş gol, akarsu ye deniz kenarı gibi alanlarda görülür. Sıvılaşma
sonucu kum
su
ile birlikte hareket eder ve zemin sıvı gibi davranmaya başlar. Böylelikle
sıvılaşmış zemin
üzerinde bulunan binalarda (depreme
dayanıklı olarak yapılsa bile) yana yatmalar, oturmalar ve
devrilmeler olur.
4.) Çalışma alanı olan İznik
belediyesi sınırları içerisinde, hakim birimin kumlu birimler
olması
ve yeraltı suyu seviyesinin yüksek olmasından dolayı zemin sıvılaşması
riski taşımaktadır.
5.) Etüt
alanı zemin emniyet gerilmeleri açısından incelendiğinde;
2.tabakaların
zemin emniyet
gerilmelerinin; İznik 1.Bölge yani Sur içinde 1-1.6 kg/cm², Kuzey Bölge
Endüstri
Meslek
Lisesi İznik Karayolları tesisleri arasında bulunan 1.hatta 0.70-1.18 kg/cm², İznik Kuzey
bölge
Yeni Hisardere Yoluna paralel uzanan ve Şehir Mezarlığının doğusuna
kadar uzanan 3.hatta
0.56-1.45 kg/cm² İznik kuzey bölgedeki Zeytin Halinden Şehir Mezarlığının
batısına kadar ki 2.hatta
0.61-1.21 kg/cm², İznik Doğu bölgesinde yerleşime açılacak olan alanda
bulunan hat 4
boyunca
0.83- 1.18 kg/cm², İznik Güney bölgede Yenişehir Kapıdan Darka Tatil
Köyü’ne kadar
uzanan
5. hatta 0.68 - 1.54 kg/cm², Darka Tatil Köyünün kuzeyinden İznik
surlarına kadar uzanan
6.
hata 0.9 -1.73 kg/cm², aynı bölgede göl kıyısında bulunan 7’nolu
hatta 0.71 -1.57 kg/cm²
İznik güney bölge yerleşime açılması
planlanan bölgenin Doğu kısmında kalan 8. hatta 0.78 -1.15kg/cm², bu
hattın Doğusunda kalan 9.hatta 0.6 -1.21 kg/cm², İznik güney bölgede
Şehir
Stadyumundan
Üyecek Toplu Konutlarına doğru uzanan 10.hatta 0.77 -1.17 kg/cm²
arasında değiştiği görülmüştür.
6.) Doğal titreşim periyotları incelendiğinde 0,3- 0,4sn arası iyi
0,4-0,8sn arası orta 0,8 sn.den daha büyük
değerler
kötü hakim titreşim periyotlarına sahip olarak nitelendirilebilir.
İznik
Bölgesine ait;
Doğal titreşim periyotları incelendiğinde; İznik Güney bölge DSİ
tesislerinden İznik sur içi
Güneyine doğru uzanan bölgede 0,3 -0,4sn değerleri, İznik Güney bölgede
Bursa asfaltının
Doğusundaki
ölçümlerde hakim titreşim peryodları yükselerek 0,7 -1 sn aralığında
değerler, İznik
Kuzey
bölgede Elbeyli yol ayrımında İstanbul yolunun Batısına doğru
uzanan hatta ve sur içinin
Kuzey
bölgelerinde hakim periyot değerleri 0,8 -1 sn, İznik Kuzey bölge ye
İstanbul yolunun
Doğu
bölgesinde 0,3 - 0,4 sn değerleri arasında bulunmuştur. İznik
Belediyesi sınırları dışında
yapılan
mikrotromer ölçümlerinde gölden uzaklaştıkça değerlerin düştüğü,
yani tepelere doğru
uzanan
kesimlerde daha sağlıklı hakim titreşim periyodlarina sahip birimlerin
olduğu gözlenmiştir.
7.) Deprem
anında yapının hasar görmesi titreşim periyotları ile direkt
ilgilidir. Zeminin
belirli
bir titreşim periyodu olduğu gibi yapının titreşim periyodu da iyi
tespit edilmelidir. Zemin
hakim
titreşim periyodu ile yapının titreşim periyodunun eşit olduğu anda
rezonans olayı
gerçekleşmektedir. Rezonans anında
yapı kalitesi ve zemin özelliği ne olursa olsun bina
yıkılacaktır.
Binanın titreşim periyodu zeminin titreşim periyodundan daha büyük
olamayacağından
bina
titreşim periyodu daha küçük seçilmelidir. Çalışma sahasında yapılaşmaya
gidilecek olan
alanlarda
zemin hakim titreşim periyotlar göz önünde tutularak zeminin deprem anında
salınımının
aza
indirgenmesi için proje aşamasında, yapının periyodu zeminin
periyodundan küçük seçilmelidir.
8.) Sismik ölçümlerden elde edilen zemin dinamik elastik parametreleri
olan Yoğunluk
Kayma
Modülü Poisson oranı , Dinamik Elastisite Modülü, Bulk Modülü, Hakim Titreşim
Periyodu, Zemin Emniyet Gerilmesi ve Zemin Taşıma Güçleri her serimdeki
tabakalar için ayrı
ayrı hesaplanarak eklerde sunulmuştur. Binanın
dinamik kuvvetlere karşı direncini etkileyecek
olan
elastik parametreler Kayma Modülü , Poisson Oranı , Dinamik Elastisite
Modülüdür. Poisson
oranı
zeminin gözenekliliğini ve su ile dolu olup olmadığını, kırıklılığını,
Elastisite (Young)
Modülü zeminin dayanıklılığını, sertliğini, kalınlığını,
Kayma Modülü ve Dinamik
Elastisite
Modülü zeminin yatay kuvvetlere karşı direncini, dayanırlığını gösterir. İznik
1. Bölge yani Sur içinde kayma modülü değerleri 334-2 132.41 kg/cm²,
Poisson
oranları
0.218-0.459, dinamik Elastisite değerleri 915-6158 kg/cm² Kuzey bölge
Endüstri Meslek
Lisesi
İznik Karayolları tesisleri arasında bulunan 1.hatta kayma modülü değerleri
2325.3 8-1771.21 kg/cm², Poisson
oranları 0.451-0.479, dinamik Elastisite değerleri 5232.28-6750.34kg/cm²,
İznik Kuzey bölge Hisardere Yoluna paralel uzanan ve
Şehir Mezarlığına kadar
uzanan 3.hatta kayma modülü 556-466.7kg/cm²
,Poisson
oranları 0.413-0.479,
dinamik
Elastisite değerleri 1616-8896 kg/cm²,
İznik kuzey bölgedeki Zeytin Halinden Şehir Mezarlığının
batısına
kadar ki 2.hatta kayma modülü değerleri 556-1379 kg/cm², Poisson
oranları 0.460-0.492, dinamik
Elastisite değerleri I690-4048 kg/cm², İznik Doğu bölgesinde
olan alanda bulunan hat 4 boyunca kayma modülü değerleri
1309.82-1492.33 kg/cm²,
Poisson
oranları 0.474-0.486, dinamik Elastisite değerleri 3893.01-4398.29
kg/cm², İznik Güney
bölgede
Yenişehir Kapıdan Darka Tatil Köyü’ne kadar uzanan 5.hatta kayma
modülü değerleri
1156-2608
kg/cm², Poisson oranları 0.415-0.492, dinamik Elastisite değerleri
3378-7472 kg/cm²,Darka
Tatil Köyünün Kuzey- inden İznik Surlarına kadar uzanan 6. hatta kayma
modülü değerleri
928-2274
kg/cm , Poisson oranları 0.460-0.474, dinamik Elastisite değerleri
2736-6652
ayni
bölgede gol kıyısında bulunan 7’nolu hatta kayma modülü değerleri
904.56-1151.25 kg/cm²
Poisson
oranlan 0.39 1-0.489, dinamik Elastisite değerleri 2516.68-3427.38 kg/cm², İznik Güney
bölge yerleşime açılan bölgenin Doğu kısmında kalan 8. hatta
kayma modülü değerleri
1106-2047
kg/cm², Poisson oranları 0.465-0.485, dinamik Elastisite değerleri
3288-6065 kg/cm², bu
hattın Doğusunda kalan 9. hatta, kayma modülü değerleri 772- 2560
kg/cm², Poisson oranları
0.374-0.486, dinamik Elastisite değerleri
2135-7038 kg/cm² İznik Güney bölgede Şehir
Stadyumundan
Üyecek Toplu Konutlarına doğru uzanan 10. hatta kayma modülü değerleri
1346-2254 kg/cm², Poisson oranlan 0.459-0.489, dinamik Elastisite değerleri
4009-6390 kg/cm², 10.hattın batısında kalan 11 nolu hatta kayma modülü değerler 1584-2744
kg/cm²,
Poisson oranlan
0.463-0.488, dinamik elastisite değerleri 4634-8 103 kg/cm²
arasında değiştiği görülmüştür.
9.)
İnceleme alanında yapılan sismik serimlerde P dalga hızlarının çok
hızlı, S dalga hızlarının daha düşük
çıkması bölgede yeraltı suyu
seviyesinin yüksek olduğunu göstermekte olup
rezistivite
ölçüm sonuçları da bu görüşü desteklemektedir. Yapılan ölçüm
sonuçlarında genelde 0.8-
1.0Hz
gibi düşük hakim frekansların izlendiği bölgeler sahile yakın ye muhtemelen Alüvyonun
kalın
olduğu veya yeraltı suyu seviyesinin doygun olduğu alanlarda
bulunmaktadır.
10.) İncelenen sahada yapılmış olan zemin etüdü değerlendirilerek, uygun temel
şartları ve doğru statik
hesapların yapılması, kaliteli inşaat
malzemesi kullanılması tavsiye olunur.
11.) İnceleme
alanının Birinci Derece Deprem Bölgesinde olması son derece önemlidir. Yapı
ömrünün
yaklaşık
50 yıl olduğu dikkate alınırsa beklenebilecek max. magnitüt
7,1’dir.
Deprem
şiddetinin yerel zemin koşullarına bağlı olduğu, deprem periyodunun
genliğinin
titreşim
süresi ve ivmesinin zemin tabakalaşmasına (Özellikle Üst tabakasına
) başlı olarak değiştiği
17
Ağustos 1999 Marmara Depremi sonrasında ortaya konmuştur. Yeni Deprem Yönetmeliği 1.derece deprem bölgesi için “Etkin Yer İvme
Katsayısı” nın
A0=O,40 olmasını tavsiye etmektedir. |